Televizyon çocukları nasıl etkiliyor, aileler nelere dikkat etmeli?

21 Kasım 2012

 

Milliyet / 21.11.2012

 

Televizyon çocukları nasıl etkiliyor, aileler nelere dikkat etmeli?

 

Sevgili Anne Babalar,

Günümüzün sosyo-ekonomik şartları nedeniyle çocuklar zamanlarının büyük bir bölümünü kapalı alanlarda televizyon izleyerek geçiriyorlar. Bu nedenle anne babaların televizyon konusunda bilinçli davranması gerekiyor.

Televizyon konusunda aileler nelere dikkat etmeli?

 

– 0-3 bebeklik ve erken çocukluk dönemidir. Bu yaşlar çocukların beyin gelişiminin en kritik olduğu dönemdir. Çocukların beyin gelişimlerin büyük bir bölümü bu dönemde tamamlanır. Çocuklar özellikle 2 ile 3 yaş arasında keşfederek, yetişkinlerle iletişim kurarak gelişimlerini desteklerler. Diğer taraftan televizyon pasif bir etkinliktir. Bu dönemde uzun saatler televizyon izleyen çocukların gelişimde gerilik olabiliyor. Bu nedenle çocuklar 0-3 yaşa kadar televizyondan uzak tutulmalı, 3 yaş sonrası ise eğitici yönü olmadığı taktirde gereksiz yere televizyon izlemesine izin verilmemelidir.

 

– 3-6 yaş okulöncesi dönemdir. Bu dönemde mümkün olduğunca televizyon karşısında az zaman geçirilmeli, kısa seanslar şeklinde televizyon izlenmelidir. Örneğin arka arkaya 30 dakika televizyon izlemek yerine 15 dakika izleyip, 1-2 saat ara verdikten sonra 15 dakika daha izleyebilirler.

Çocukların arka arkaya saatlerce televizyon izlemesi bilişsel fonksiyonlarını olumsuz etkileyebiliyor.

 

– Küçük çocukların izleyeceği çizgi filmlerin içerigine dikkat edilmeli, şiddet içerikli filmler izletilmemelidir. Uzun saatler televizyon izlemek okul öncesi dönemde çocukların psikolojilerini olumsuz etkiler. Çocuklar izledikleri her şeyi taklit etmek ister. Örneğin süperman gibi uçmayı deneyebilirler. Çünkü çocuklar bu dönemde hayal ile gerçeği ayırt edemezler. En masum çizgi film bile olsa çocukların çizgi film fanatiği olması, düzenli izlemesi doğru değildir.

 

– Çocukların yaşına uygun çizgi filmler de olsa çocukların çizgi film fanatiği olmasına izin verilmemelidir. Özellikle Pepee, Kayu gibi masum görülen çizgi filmlerinde olumsuz etkileri olduğu unutulmamalıdır.

 

– 6-12 yaş okul çağı dönemidir. Bu yaşta çocukların arkadaşlarıyla dışarı oyunları oynamaya, hareket etmeye, spor yapmaya ihtiyacı vardır. Çocuklarda artan obezitenin en büyük nedeni uzun saatler hareket etmek yerine televizyon karşısında abur cubur tüketmektir. Televizyonda izledikleri içeriğin etkisini tartışmaya gerek yoktur. Özellikle bu yaşlarda çocuklar bazı dizilerin fanatiği olup, güç, savaş, silah, öldürme gibi temalı dizilerdeki kahramanları taklit ederler. Son yıllarda yapılan araştırmalar okullarda şiddet oranının çocukların televizyonda izledikleri şiddet içerikli filmlerle bağlantılı olduğu ortaya çıkarmıştır. Bu yaşta çocukların dizi film fanatiği olmasına engel olunmalı ve sosyalleşeceği aktivitelere yönlendirilmelidir.

 

– Çocuğunuz hangi yaşta olursa olsun televizyon izleme yerine dışarı oyunlarına yönlendirin. Çocuğunuzun arkadaşlarıyla bir araya geleceği etkinlik fırsatı yaratın.

 

-12 yaş ve sonrası ergenlik dönemidir. Bu dönemde çocuklara sınır konmadıysa televizyonda ne izleyeceğine, ne kadar süre ile izleyeceğine karışmanız ergenlik döneminde kritik olan iletişiminizi olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle anne babalar çocuklarının televizyon izlemeleri konusunda daha erken yaşlarda bilinçli davranılmalıdır.

 

Çocuklarınızı mümkün olduğunca televizyondan uzak tutmanız ve dışarı etkinliklerine yönlendirmeniz dileğiyle,

 

Uzman Pedaog Sevil Yavuz

Çocuk, Ergen ve Aile Psikoloğu,

Beykent Üniversitesi Öğretim Görevlisi

 

Parenting Skills & Counseling Center

www.pedagogsevilyavuz.com