STKlar için Hak Temelli Yaklaşım

25 Haziran 2009

Hak temelli yaklaşımda insan hakları, hak sahipleri olarak tanımlanan kişiler ve gruplarla, bu haklarla bağlantılı yükümlülük sahibi olan Devletler ve devlet dışı aktörler arasındaki ilişkileri belirler. Hak sahipleri (ve hakları) ve görev sahiplerini (ve yükümlülüklerini) tanımlar ve hak sahiplerinin hak talebinde bulunması için, görev sahiplerini de yükümlülüklerini yerine getirmesi için kapasitelerini güçlendirir.

İnsan hakları temelli yaklaşım için gerekli, bu yaklaşıma özgün unsurlar:

Değerlendirme ve analiz hak sahiplerinin insan hakları taleplerini ve ilgili görev sahiplerinin insan hakları yükümlülüklerini, hakların gerçekleşmemesinin temel nedenlerini ortaya çıkarır.

Programlar, hak sahiplerinin kendi haklarını talep etme, yükümlülük sahiperinin de yükümlülüklerini yerine getirme kapasitelerini değerlendirir. Bu değerlendirmeye dayalı olarak kapasite oluşturma stratejileri geliştirir.

Programlar, insan hakları standartları ve ilkelerinin yönlendiriciliğinde çıktıları/sonuçları ve süreçleri izler ve değerlendirir.

Programlama uluslararası insan hakları organları ve mekanizmalarının tavsiyeleriyle şekillendirilir.

İnsan Hakları temelli yaklaşım altında iyi programlama uygulamalarının diğer ögeleri aşağıdakileri içerir.

  • İnsanlar, mal ve hizmetlerin pasif alıcıları olmaktan ziyade kendi kişisel gelişmelerinde temel özneler olarak tanınırlar.
  • Katılım hem bir araç hem bir hedeftir.
  • Stratejiler, pasifleştirmeye değil güçlendirmeye yöneliktir.
  • Çıktılar ve süreçler birlikte izlenir ve değerlendirilir.
  • Analiz süreci bütün paydaşları içerir.
  • Programlar, projeler, faaliyetler marjinalize olmuş, dezavantajlı ve dışlanmış gruplara odaklanır.
  • Gelişme süreci yerel olarak sahiplenilir.
  • Programlar farklılığı azaltmayı amaçlar.
  • Yukardan aşağı ve aşağıdan yukarı yaklaşımlar sinerji içinde kullanılır.
  • Durum analizi, gelişme sorunlarının temel nedenlerini belirlemek için kullanılır.
  • Programlamada ölçülebilir hedeflerin oluşturulması önemlidir.
  • Stratejik ortaklıklar geliştirilir ve sürdürülür.
  • Programlar, projeler, faaliyetler tüm paydaşların sorumluluk üstlenmesini destekler.