Şiddetin önlenmesi için yeni yönetmelik

18 Ocak 2013

 

DHA / 18.01.2013

 

Bu yönetmelik, şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınlar, çocuklar, aile bireyleri ve tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişilerin korunması için Aile ve Sosyal Politikalar İl müdürlüğü veya Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi’ne (ŞÖNİM) yapılan şikayet ve ihbarlar, olayın özelliğine göre, kolluğa, mülki amire, Cumhuriyet Başsavcılığı’na veya hakime bildirilecek.

Gülseli KENARLI / ANKARA, (DHA)
Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanuna İlişkin Uygulama Yönetmeliği, “Şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınlar, çocuklar, aile bireyleri ve tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişilerin korunması ve bu kişilere yönelik şiddetin önlenmesi ile şiddet uygulayan veya uygulama ihtimali olan kişiler hakkında şiddetin önlenmesine yönelik önlemler”in belirlenmesi amacıyla Resmi Gazete’de yayımlandı.

Yönetmeliğe göre, kişinin, şiddete uğraması veya şiddete uğrama tehlikesi altında bulunması halinde, bu durumu herkes yazılı, sözlü veya başka bir suretle ilgili makam ve mercilere ihbar edebilecek. Şiddet veya şiddete uğrama tehlikesinden haberdar olan kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ise durumu derhal, şikayet mercilerine bildirmek zorunluluğunda olduğu açıklandı.

DELİL YA DA BELGE ARANMAYAN DURUMLAR

Kanun kapsamında korunan kişilerle ilgili olarak bazı durumlarda delil veya belge aranmaksızın mülki amir tarafından ilgilinin talebi, Bakanlık veya kolluk görevlilerinin başvurusu üzerine ya da resen karar verilebilecek. Yönetmeliğe göre delil ya da belge aranmayan durumları ise şöyle sıralanıyor:

“Kendisine ve gerekiyorsa beraberindeki çocuklara, bulunduğu yerde veya başka bir yerde uygun barınma yeri sağlanması. Diğer kanunlar kapsamında yapılacak yardımlar saklı kalmak üzere, geçici maddi yardım yapılması. Psikolojik, mesleki, hukuki ve sosyal bakımdan rehberlik ve danışmanlık hizmeti verilmesi. Hayati tehlikesinin bulunması halinde, ilgilinin talebi üzerine veya resen geçici koruma altına alınması. Gerekli olması halinde, korunan kişinin çocukları varsa çalışma yaşamına katılımını desteklemek üzere dört ay, kişinin çalışması halinde ise iki aylık süre ile sınırlı olmak kaydıyla, on altı yaşından büyükler için her yıl belirlenen aylık net asgari ücret tutarının yarısını geçmemek ve belgelendirilmek şartıyla Bakanlık bütçesinin ilgili tertibinden karşılanmak suretiyle kreş imkanının sağlanması.”

BARINMA GİDERLERİNİ ŞÖNİM KARŞILAYACAK

Şiddet dolayısıyla hakkında barınma yeri sağlanmasına karar verilen kişiler, Bakanlığa ait veya Bakanlığın gözetim ve denetimi altında bulunan yerlerde, barınma yerlerinin yetersiz kaldığı durumlarda ise mülki amirin, acele hallerde kolluğun veya Bakanlığın talebi üzerine kamu kurum ve kuruluşlarına ait sosyal tesis, yurt veya benzeri yerlerde güvenli nakli sağlanıncaya kadar geçici olarak barındırılacağı belirtildi. Korunan kişinin, varsa beraberindeki çocuklarıyla birlikte ŞÖNİM tarafından Bakanlığa bağlı veya Bakanlığın denetimi altında bulunan barınma yerlerine güvenli nakli sağlanıncaya kadar, bedeli ödenerek ve geçici barınmanın sağlandığı yer kolluğu tarafından güvenliği sağlanarak sosyal tesis, yurt ve benzeri yerlerde geçici olarak barındırılacağı belirtilen Yönetmelikte, şu bilgilere yer verildi:

“Barınma ve iaşe giderleri, ŞÖNİM tarafından ödenir. Korunan kişinin yerleştirildiği yere ilişkin bilgi ŞÖNİM’e bildirilir. ŞÖNİM kişinin talebini de dikkate alarak uygun ilk kabul birimi veya konukevi hizmeti verilecek yeri belirler ve korunan kişinin buraya yerleştirilmesini sağlar. Korunan kişi ve beraberindeki çocukların hayati tehlikesinin bulunması halinde konukevi, ilk kabul birimi veya diğer tesislere güvenli bir şekilde yerleştirilmesine kolluk tarafından refakat edilir. ŞÖNİM tarafından il içi ve il dışı nakillerde ulaşım için araç tahsis edilir ve ulaşım giderleri ile korunan kişinin zorunlu giderleri karşılanır. Barınma yeri sağlanması tedbirinin kolluk amirince uygulandığı veya korunan kişinin kollukta bulunduğu hallerde, kolluk tarafından kişi ŞÖNİM’e ivedilikle ulaştırılır. Bunun mümkün olmaması halinde barınma ve iaşe giderleri Bakanlık bütçesinin ilgili tertibinden karşılanmak üzere kendisine ve beraberindekilere geçici barınma imkanı, ikinci fıkrada belirtilen şekilde sağlanır.

KOLLUK REFAKATİ TALEP EDİLİR

Yönetmelikte ayrıca, mülki amirin veya kolluk amirinin kararı ile kamu kurum ve kuruluşlarına ait barınma yerlerine getirilen şiddet mağdurlarının, başka herhangi bir karar veya onay aranmaksızın barınma yerine derhal kabul edileceği bildirildi. Resen hakkında barınma yeri sağlanması tedbirine karar verilen kişinin barınma yerinde kalmak istememesi halinde ise de aydınlatılmış rızası alınarak kalmak istediği yere ŞÖNİM tarafından ulaştırılacağı belirtilerek, “Kişinin hayati tehlikesinin bulunması halinde kolluk refakati talep edilir” denildi.

İŞBİRLİĞİ İÇERİSİNDE GEREKLİ HİZMETLERİN VERİLECE

Korunan kişi hakkında geçici maddi yardım yapılacağının belirtildiği yönetmelikte, geçici maddi yardım, korunan kişinin kimlik numarası ve banka hesap numarası beyanına istinaden, kararın ŞÖNİM’e tebliğ edilmesini müteakiben hazırlanan bordro ile ödeneceği açıklandı. Yapılan ödemelerin, Bakanlık bütçesine geçici maddi yardımlar için konulan ödenekten karşılanacağı belirtilerek,

korunan kişiye, kişinin psikolojik ve sosyo-ekonomik durumu değerlendirilerek, hakları, destek alabileceği kurumlar, meslek edindirme kurslarına katılmasına yönelik faaliyetlerde bulunmayı da kapsayacak şekilde iş bulma ve benzeri konularda gelişmesi ve uyum sağlaması, gerekli olan seçimleri, yorumları, planları yapması ve kararları vermesine yarayacak bilgi ve becerileri kazandırmak ve psikolojik destek sağlamak üzere ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile işbirliği içerisinde gerekli hizmetlerin verileceği bildirildi. Yönetmelikte yine bu hizmetlerin yerine getirilmesinde koordinasyon ŞÖNİM tarafından sağlanacağı belirtildi.

YETKİLİ TEDBİRİN UYGULANACAĞI YERDEKİ KOLLUK KUVETLERİ

Yönetmelikte ayrıca, mülki amir veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde kolluk amiri tarafından, olayın niteliği, şikayet ve ihbar göz önünde bulundurularak, şiddet mağdurunun hayati tehlikesinin bulunması halinde, ilgilinin talebi üzerine veya resen geçici koruma altına alma tedbiri verileceği açıklandı. Geçici koruma altına alınma tedbir kararının yerine getirilmesinden, hakkında koruyucu tedbir kararı verilen kişilerin yerleşim yeri, bulunduğu veya tedbirin uygulanacağı yerdeki kolluk kuvvetlerinin görevli ve yetkili olduğu bildirildi.

HAPİS CEZASI

Yönetmelikte, çocuk sahibi olan korunan kişinin çalışmaması halinde ise çalışma yaşamına katılımını desteklemek üzere 4 ay, çalışması halinde ise 2 aylık süreyle sınırlı olmak, 16 yaşından büyükler için her yıl belirlenen aylık net asgari ücret tutarının yarısını geçmemek ve belgelendirilmek şartıyla Bakanlık bütçesinin ilgili tertibinden karşılanmak üzere kreş imkanı sağlanacağı bildirildi. Öte yandan, yönetmeliğe göre, tedbir kararlarının ihlal edildiğinin kolluk tarafından tespit edilmesi durumunda ise tutulan tutanak Cumhuriyet başsavcılığına iletilecek. Bu tutanak Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ivedilikle aile mahkemesine gönderilerek, tedbir kararlarının ihlal edildiğinin aile mahkemesince tespit edilmesi yoluna gidilecek. Tespit gerçekleştiği durumda ise başka bir işleme gerek kalmaksızın resen zorlama hapsine ilişkin karar verilecek.