Kadına Karşı Her Türlü Ayrımcılığı Önleme Sözleşmesi Komitesi Türkiye Sonuç Gözlemlerini açıkladı

17 Agustos 2010

Komite, Sonuç Gözlemlerinde aşağıdaki konuları öne çıkardı ve gelecek raporlama süresine kadar bu konulara ağırlık verilmesini istedi:

  • Asıl sorumluluğun hükümettte olmasına rağmen, devletin ve hükümetin tüm organlarının yükümlülük altında olduğu hatırlatıldı ve her alanda ayrımcılıkla mücadele edilmesi gerektiğinin altı çizildi
  • Ayrımcılığın ve özellikle kadına karşı ayrımcılığın ve ayrımcılık yasağının tanımlarda tüm açıklığıyla yazılmadığının altı çizildi. Ayrı bir ayrımcılık yasasının olması gerekliliği vurgulandı. Bu tavsiyenin BM İnsan Hakları Konseyi tarafından da Mayıs 2010’da yapıldığı da belirtildi
  • Sözleşme’nin bilinirliğinin arttırılması gerekliliği vurgulandı
  • Ceza Kanunundaki 287. maddede olduğu gibi (genital muayenin gerektiği durumlarda izin almaksızın yapılması) hala ayrımcı hükümler içerdiği belirtildi ve bunun Sözleşmenin 2. maddesi dikkate alınarak düzeltilmesi gerekliliği vurgulandı
  • Baş örtüsü yasağının  eğitim, sağlık, iş hayatı, siyasi ve toplum hayatına katılım konularında kaç kadın ve kız çocuğunu etkilediği ile illgili istatistiki bilgi eksikliğinin düzeltilmesini vurguladı
  • Bir çok alanda geçici özel önlemlerin (pozitif ayrımcılık) uygulanmadığı, siyasi ve yaşamın diğer tüm alanlarına kadınların katılımı için geçici özel önlemler alınmasının gerekliliği vurgulandı. Örneğin siyasi kotadan bahsedildi
  • Kadın ve erkek rolleri ile ilgili önyargıların ve kalıpların değiştirilmesi için çalışılması gerektiğinin altı çizildi, bunu için uzun erimli strateji ve eylem planlarının hazırlanıp uygulanması gerektiği vurgulandı
  • Kadına ve kız çocuklarına karşı şiddet ile ilgili yasaların (özellikle 4320 nolu yasa) gözden geçirilip tanımları daha açık yapılması gerekliliği, önleme ve koruma çalışmalarının arttırılması gerekliliği vurgulandı, sadece 57 tane olan sığınma evlerinin sayı ve niteliklerinin arttırılması gerekliliği üzerinde duruldu
  • Namus cinayetleri ile ilgili yasal ve sosyal önlemlerin arttırılması gerektiği, Ceza Kanunu’nun 82 maddesinin kapsamına açıkça namus cinayetlerinin girmesi gerekliliği ve namus cinayetlerinin suçu ağırlaştırıcı bir sebep içeren cinayet olarak yer alması gerekliliği vurgulandı
  • Kadın ticareti ve fuhuş sektöründe çalışanların istismarı konusunda tekrar mağdurlaşmanın azaltılması gerekliliği üzerinde duruldu
  • Eğitim alanında hala kadın ve erkekler arasındaki açık farkın endişe verici olduğunun altı çizildi
  • Kadınların iş gücüne katılımının hala %22.3 olmasının endise verici olduğunun altı çizildi, kırsal kesimde çalışan kadınların mali bir karşılık almadan çalışması (kırsal kesimde çalışan ailelerin %76’sının kadın olduğu bilgisi gözönüne alındığında) ayrımcılığa sebebiyet verdiği
  • Sağlık alanında kırsal kesimde kadınların sağlık hizmetlerine ulaşımında sorunlar olduğu, HIV/AIDS olanların %30’unun kadın olmasının, ve kadınları intihar oranlarındaki artışın endişe verici olduğu belirtildi
  • Dezavantaj gruplarındaki kadınların (mülteci, göçmen, Kürt ve diğer etnik kökeni farklı, engelli, yaşlı) yoksulluğa ve şiddete karşı daha korumazız oldukları bu sebepten öncelikli gruplar olarak hizmet götürülmesi gerekliliği vurgulandı
  • Aile ile ilgili ayrımcı yasal maddelerin değiştirilmesi gerektiği vurgulandı: evlilikte alının malların ortak sahipliği ilkesinin geri dönük uygulanmaması, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin kararına karşı hala Medeni Kanun’un 187. maddesinin değiştirilerek kadınların isterlerse sadece kendi soyadlarını kullanma haklarının olmaması, kadınlar için boçanmadan sonra 300 gün bekleme süresinin olması
  • İnsan Hakları Ulusal Kurumu’nun eksikliği, biran evvel kurulması gerekliliği ve bu sürecin Paris prensipleri ışığında olması ve toplumsal cinsiyet eşitliği ilkesi ışığında oluşturulması
  • Pekin Bildirgesi ve Eylem Planı’nın takibi konusu
  • Bin Yıl Kalkınma hedeflerinin takibi konusu
  • Sonuç gözlemlerinin dağıtılması ve yaygın bir şekilde duyurulması

Sonuç gözlemlerinin İngilizce’sine asağıdaki linkten ulaşabilirsiniz

CEDAW Komitesi Turkiye için Sonuç Gözlemleri (İngilizce)