Her yıl 3 bin çocuk bu yüzden ölüyor

14 Aralık 2013

Hürriyet / 14.12.2013

İHA

Dünyada bebek ölümlerine neden olan ağır gastroenteritlerin en önde gelen nedeninin rotavirüsü olduğu bildirildi. Rotavirüs ishali nedeniyle dünyada her yıl 600 binden fazla çocuğun öldüğünü söyleyen Dr. Hakki Akman, bu sayının Türkiye’de 3 bin civarında olduğunu, hastalıktan aşıyla korunabileceğini belirtti.

Ankara Özel Güven Hastanesi Çocuk Sağlığı Merkezi uzmanlarından Dr. Hakkı Akman, rotavirüs hastalığı ve rotavirüs aşılarına ilişkin bilgi verdi. Rotavirüsün tüm dünyada bebek ve çocuklarda hastane yatışlarına ve bebek ölümlerine neden olan ağır gastroenteritlerin en önde gelen nedeni olduğunu söyleyen Dr. Akman, “Rotavirüs ishali nedeniyle dünyada her yıl 600 binden fazla çocuk kaybedilmektedir, ülkemizde bu sayının 3 bin civarında olduğu tahmin edilmektedir” dedi.

NE KADAR ERKEN GEÇİRİRSE O KADAR TEHLİKELİ

Rotavirüsünün özellikle soğuk aylarda ve iki yaş altı çocuklarda gastroenterit vakalarının yüzde 40-60’ından sorumlu olduğunu kaydeden Dr. Akman, şöyle devam etti:

“Virüs kişiden kişiye fekal-oral yolla geçer. Ne kadar erken yaşta rotavirüs enfeksiyonu geçirilirse, klinik o kadar ağır geçer ve hastaneye yatış ve ölüm riski de o kadar artar. Her ne kadar gastroenteritlerden korunmada temizlik ve hijyen kurallarına uymak çok önemli olsa da rotavirüsler dezenfektanlara ve ısıya karşı dayanıklıdırlar. Rotavirüslerin insan elinde en az 4 saat kadar yaşayabildiği ve bu özelliği nedeni ile salgınlara neden olabildiği bilinmektedir. Ancak yüzde 79’luk etanollü dezenfektanlarla etkisiz hale getirilebilirler.”

VİRÜS ALDIKTAN 4 GÜN SONRA ETKİSİNİ GÖSTERİYOR

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Akman, rotavirüs alındıktan 1-4 gün sonra belirtilerin ortaya çıktığını, hastalığın 3-8 gün süreyle kusma, sulu ishal ve bazı vakalarda ek olarak ateş ve karın ağrısı ile seyrettiğine dikkati çekti. Dr. Akman, “Hasta çocuklar en az bir hafta süreyle virüsü yayarlar. İlk enfeksiyondan sonra tam olarak bağışıklık kazanılamadığı için rotavirüs enfeksiyonları tekrarlayabilir ama sonraki enfeksiyonlar daha hafif seyreder. Anne sütü almayan bebeklerde rotavirüs enfeksiyonu daha sık görülmektedir” ifadesini kullandı.

ROTAVİRÜS AŞISI ÇOK ÖNEMLİ

Tüm dünyada çocuk ishallerinin ve ishale bağlı ölümlerin önemli bir sebebi olması nedeni ile Dünya Sağlık Örgütü tarafından rotavirüs aşılarının geliştirilmesine kuvvetle destek verildiğini anımsatan Dr. Akman, şöyle devam etti:

“Halen ülkemizde de olan ve şu an için ulusal aşı takvimimizde yer almaması nedeni ile hekimin önerisi veya aile isteği üzerine uygulanan iki rotavirüs aşısı bulunmaktadır. Her iki aşı da ağızdan uygulanır. Her iki aşı da bebek altı haftalık olduktan sonra yapılabilir, aşı dozları arasında en az 4 hafta bulunmalı ve aşıların son dozları en geç bebek sekiz aylık iken tamamlanmış olmalıdır. Aşıların ilk dozlarının 15. haftadan önce yapılmış olması gerekmektedir. Genel olarak hangi marka aşı ile başlanmışsa mümkünse aynı marka aşı ile devam edilmesi tavsiye edilmektedir. Bebek rotavirüs enfeksiyonu geçirmiş olsa bile tam bir bağışıklık oluşmadığından rotavirüs aşısı yapılması önerilmektedir. Aşının anne sütü ile beraber kullanılması aşının etkinliğini azaltmaz. Bebek aşıyı tükürür veya kusarsa aşının tekrar yapılmasına gerek yoktur. Bebekte hafif ishal bulunması aşının yapılması için engel oluşturmaz fakat orta ve şiddetli ishallerde aşı ertelenmelidir. Rotavirüs aşıları diğer aşılarla beraber uygulanabilir.”

AŞI YÜZDE 100’E YAKIN ÖNLÜYOR
Prematüre bebeklerin en az altı haftalık olduklarında rotavirüs aşıları ile aşılanmasında sakınca bulunmadığını da vurgulayan Dr. Hakkı Akman, şunları söyledi:

“Gebe bir kadınla aynı evde yaşayan bebekler aşılanabilir. Kronik mide-barsak hastalığı olan bebeklerin aşılanması konusu halen tartışmalıdır. Daha önceki yıllarda piyasaya sürülmüş olan rotavirüs aşısı, invajinasyon (barsak düğümlenmesi) riski nedeni ile kullanımdan kaldırılmıştı. Fakat şu an kullanılmakta olan rotavirüs aşılarının invajinasyon yapmadıkları gösterilmiştir. Yine de aşılama öncesinde barsak düğümlenmesi öyküsü olan çocuklara rotavirüs aşılarının yapılması önerilmemektedir.”

Dr. Hakkı Akman, çocuklarda ciddi bir sağlık problemi olan rotavirüs enfeksiyonlarının önlenmesinde rotavirüs aşılarının çok önemli olduğuna da işaret ederek, “Rotavirüs aşılarının şiddetli rotavirüs ishallerini yüzde 98-100 oranında önlediği gösterilmiştir. Rotavirüs aşıları halen uygulanmakta olan ulusal aşı takvimimizde yer almamakla birlikte Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Derneği, Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) ve ABD Bağışıklama Uygulama Danışma Komitesi (ACIP) gibi önemli kuruluşlar rotavirüs aşılarının rutin aşı takvimine alınmasını önermektedirler” dedi.