Gündem: Çocuk! Gezi Parkı Olaylarında Çocukların Yaşadığı Hak İhlalleri Raporu

25 Haziran 2013

Gezi Parkı Olaylarında Çocukların Yaşadığı Hak İhlalleri Raporu

Taksim Gezi Parkı’nda başlayan olaylara destek amacıyla 31 Mayıs’tan itibaren Türkiye’nin pek çok yerinde yaşanan protesto eylemlerinde kolluk kuvvetlerinin orantısız şiddet kullanımı ve keyfi uygulamaları başta olmak üzere pek çok ihlaline çocuklarda maruz kalmıştır.

Olaylar sırasında bazı çocuklar eylemlere doğrudan katılırken bazı çocuklar da Gezi Parkı başta olmak üzere yaratılan yaşam alanlarındaki etkinliklere, atölye çalışmalarına, eğitsel faaliyetlere kendilerinden sorumlu yetişkinlerle birlikte katılmışlardır. Diğer çocuklar ise erişebildikleri basın ve internet aracılığıyla olaylara tanık olmuştur.

Türkiye’de çocuk tanımı 18 yaş altındaki bireyler olarak yapılmaktadır. Türkiye’nin 1995 yılında onayladığı BM Çocuk Hakları Sözleşmesi başta olmak üzere pek çok uluslararası sözleşme ve belgeyle çocukların haklarını ihlal etmeme, onlara saygı gösterme ve onları üçüncü kişilerden koruma yükümlülüğü bulunmaktadır.

Olaylar sırasında devletin bu yükümlüklerini yerine getirmediği ve özellikle de polis şiddeti ile birebir çocukların haklarını ihlal ettiği tespit edilmiştir. Çocuğun Yüksek Yararı ilkesi göz ardı edilerek çocukların da bulunduğu açık olan ortamlara biber gazı ve tazyikli su atılmıştır.

Çocukların bu süreçte; “yaşam hakkı”, “işkence ve kötü muameleden korunma hakkı”, “sağlık hakkı”, “eğitim hakkı”, “örgütlenme ve ifade özgürlükleri”, “çocuğa özgü adalet sisteminden yararlanma hakkı”, “özel hayatın korunması ve gizliliği ilkesi” de ihlal edilmiştir.

Raporda yer verilen örnek olaylar, protestoların sık yaşandığı Ankara, İstanbul, İzmir ve Adana illerindeki baroların ve Çağdaş Hukukçular Derneği’nin gönüllü avukatlarıyla yapılan yüzyüze ve telefon görüşmeleri sonucunda elde edilen bilgiler ve medya taraması yoluyla derlenmiştir.

Bu süreçte an az 294 çocuk gözaltına alınrıken çocukların tamamına yakını gözlatı alımı sırasında işkence kötü muameleye maruz kalmıştır.

Aynı döneme ilişkin İnsan Hakları Derneği (İHD) Genel Merkezi’nin Gezi Parkı Eylemleri sırasında yaşanan hak ihlalleri hakkında raporu ile Gündem Çocuk Derneği’nin Çocuk Hak İhlalleri Raporu’na aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz.

İnsan Hakları Derneği Gezi Parkı Direnişi ve Sonrasında Yaşananlara İlişkin Değerlendirme Raporu