Gelin küçük, dert büyük

8 Eylül 2013

Zaman / 08.09.2013

EDA NUR ÜÇER -EMEL TEMİZAY

Samanyolu’nun iddialı yeni dizisi Küçük Gelin, kanayan bir yaraya parmak basacak. Dizinin senaristi Erkan Çıplak, “Hikâyeyi tamamen istismar üzerinden kurgulamak yerine pek çok gerçeği göz önünde bulundurarak farkındalık oluşturacak bir çalışma yapmayı amaçlıyoruz.” diyor.

Zehra, 14 yaşında arkadaşlarının ve öğretmenlerinin çok sevdiği parlak bir öğrencidir. Küçük hikâyeler yazar, öğretmen olma hayalleri kurar… Fakat ağabeyinin, yörenin en varlıklı ailelerinden birinin kızı olan Berfin’i kaçırması ile Zehra’nın hayatı birden değişir. Aile, kan dökülmemesi için küçük kızı okuldan alıp berdel usulü evlendirir. Zehra’yı çok seven öğretmeni Melek ise çocuk yaşta töre kurbanı olan öğrencisi için çabalamaya başlar. İdealist öğretmen, Zehra’yı kurtarmaya uğraşırken aynı zamanda kendi geçmişi ile yüzleşecektir.

Bu akşam ilk bölümü Samanyolu TV’de yayınlanacak ‘Küçük Gelin’ dizisi, Türkiye’de küçük kızların zorla evlendirilme sorununu ele alıyor. Küçük gelin Zehra’yı ekranlardan tanıdık bir isim Çağla Şimşek canlandırıyor. İdealist öğretmen Melek rolünde ‘Arka Sıradakiler’ dizisi ile yıldızı parlayan Gözde Mukavelat var. Senaryo ise ‘İki Dünya Arasında’ dizisinin senaristi Erkan Çıplak’a ait. Çıplak, çocuk gelinler konusunu işleyen diğer yapımların aksine dizinin durumu yalnızca töre üzerinden değerlendirmediğini söylüyor. “Çocuk gelinler, çok küçük yaşta yapılan evlilikler var, çünkü yasalar bu durumu engellemek için yeterli değil. Yasadaki boşluklar bugün hâlâ çok sayıda çocuğun töre, ekonomik zorluklar ya da cehalet kurbanı olmasına sebep oluyor.” diyor.

Akil adamların raporu ile Türkiye’de terörden sonra en büyük problemin çocuk gelinler olduğu gündeme geldi… Dizi fikri buradan mı çıktı?
Bizim de aklımızda zaten bir proje vardı, rapor üzerine çalışmalarımızı hızlandırmış olduk. Rapordan sonra gerçek küçük gelinlerle röportajlar yapıldı. Çok trajik hikâyeler çıktı. ‘Küçük Gelin’ senaryosu da gerçek bir hikâyeden yola çıkılarak hazırlandı. Dizi için bir sosyal sorumluluk projesi diyebiliriz. Dizi ile çocuk yaşta yapılan evliliklere dikkat çekerken bunun niçin hâlâ engellenemediğini, sayının azalması gerekirken niçin arttığını da araştırdık. Çünkü ortada çok büyük bir sorun var ve biz yaptığımız işle bir şeyleri değiştirmek istiyoruz.

Nasıl bir araştırma yaptınız?
Neler çıktı karşınıza?
Eğitimsizlik ve annelerin gerektiği kadar varlığını gösterememesi çok ciddi bir sorun. Bunun yanı sıra bazı noktalarda gelenek ve din birbirine karışmış durumda. Töreye baktık, ilahiyatçılar ve araştırmacılarla görüştük. Doğuda bazı insanlar töre kanunlarının dinde var olduğunu zannediyorlar ve o yüzden bu kadar sıkı sarılıyorlar.

Çocuk gelinlerin sayısının sürekli artmasının bir başka sebebi yasalardaki boşluklar mıdır?
Tabii ki… Özellikle bu tip evliliklerin engellenebilmesi için yasalardaki boşlukların giderilmesi çok önemli. 14 yaşındaki bir kızı kemik yaşı entrikası ile 16 gösterip evlendirebiliyorlar. Evlilik yaşı yukarı çıkarılması gerekirken aşağı indiriliyor. O yüzden ‘Küçük Gelin’ seyirciden iyi karşılık bulursa kanunlarda değişiklik yaptıracak bir dizi.

Bunu nasıl başaracaksınız peki?
Bugüne kadar çocuk gelinleri konu alan çeşitli projeler yapıldı. Bir şeylerin değişmesi için konunun gündemde tutulması elbette önemli ama yapılan bazı işler ne yazık ki meseleye çanak tuttu. Yaşanan dramı fıtrat dili ile anlatmak gerekiyor. Her şeyden önce hikâyenin merkezinde küçük bir kız var. Bu yüzden sansasyonel olmak adına cinselliği kullanmak doğru değil. Hikâyeyi tamamen istismar üzerinden kurgulamak yerine probleme neden olan pek çok gerçeği göz önünde bulundurarak farkındalık oluşturacak bir çalışma yapmayı amaçlıyoruz.
Mesela…

Töre, terör, eğitimsizlik, önyargılar pek çok etkenin etrafında şekilleniyor olay örgüsü. Dolayısı ile hepsinin içine girmiş oluyorsunuz. Dizi çocuk yaşta evliliği merkeze alıyor ama hangi yaşta olursa olsun insan istemediği bir evliliğe zorlanmamalı.

Bugüne kadar birçok yapımda çocuk gelin sorunu işlendi… Problemi nasıl etkiledi? Bu noktada ‘Küçük Gelin’den ne bekliyorsunuz?
Bunun son örneği Mahsun Kırmızıgül’ün ‘Hayat Devam Ediyor’ dizisiydi. Ancak tam tersi bir sonuç çıktı ortaya. Dizinin etkisinden sonra kumaların yaşları bile düşmüş. Eskiden adam 45 yaşındaki eşinin üstüne 30 yaşında birine bakarken şimdi 15’lik, 20’lik birini arıyor. Vicdanlara dokunmazsan çark devam ediyor ama yaptığın işin yanlış yönlendirmemesine dikkat etmen gerekiyor.

Bunun için neler yaptınız?
Bugüne kadar Doğu kültürünü, töreleri konu alan pek çok iş yapıldı. Daha doğru bir iş yapmak adına hepsini izledik. Barış sürecine hizmet etmek için önyargıları kıracak bir iş yapmak istiyoruz. Bu proje için biri Mardinli, biri Siirtli iki asistan aldık, çekilen her sahnenin sağlamasını yapıyorlar. “Azad çıkarken Dicle ve Berfin’le vedalaşır” diyorum, beni uyarıyorlar “Abi Berfin’le vedalaşmaz” diye.

Amacımız bir şeyleri değiştirmek

Gözde Mukavelat (Öğretmen Melek rolünde): Melek, yıllar sonra ilkokulu okuduğu topraklara öğretmen dönüyor. Küçük gelin Zehra’yı kurtarmaya çalışırken aynı zamanda sürpriz bir gerçeği öğreniyor. Kendi geçmişiyle yüzleşiyor. İlkokulda birlikte okuduğu Azad, Zehra’yı kurtarma çabalarını destekleyen tek kişi. Herkes Melek’i engellemeye çalışıyor ama Melek pes etmiyor. Ben de Melek gibi cesur bir insanım. İnandığım şeyin arkasından giderim. Hayatın içinden bir hikâye, bizim amacımız da tabii ki böyle yapımlarla bir şeyleri değiştirebilmek. Herkesi etkileyen bir konu olan berdelin kabul edilir hiçbir tarafı yok. Tabii ki konudan etkileniyorsunuz. Seçtiğim projelerin öncelikle neye hizmet ettiğine bakarım. Ama tabii hedefim, hep beni bir üst basamağa taşıması. İnşallah bundan sonraki projelerim de öyle olur. Genelde farklı roller tercih ediyorum. İlerleyen dönemlerde sinema filmlerinde de yer almak istiyorum.

Saflık, iyilik değildir

Orhan Şimşek (Azad karakteri): Bu şekilde dizilerin yapılması ve konunun gündemde tutulması güzel bir şey, çünkü bir şeylerin değişmesi için konunun unutulmaması gerekiyor. Bu dizi bizim için o yüzden anlamlı. Bence saflık, iyilik değildir. İyilik, aklı başında olan bir insanın iyi olanı tercih etmesidir. Biz saf olanı, temiz olanı iyi olarak kabul ediyoruz. Azad da böyle bir karakter, iyiliğin çabasını vermeye çalışıyor. Ailesine ve geleneklere rağmen Zehra için bir şeyler yapmaya çalışıyor. Azad’la aramda bir benzerlik olduğunu söyleyemem. Zaten bir oyuncunun asla karakteri olduğunu düşünmüyorum. Kıvraktır, durumdan duruma girer, çelişkiler yaşar… O yüzden çok fazla bir şeyleri oturtamaz. Azad da benden bağımsız bambaşka bir karakter.

İyi bir oyuncu olmak istiyorum

Çağla Şimşek (Küçük gelin Zehra):Zehra’yı, ağabeyi yüzünden berdele kurban ederek evlendiriyorlar. Çok sevdiği okulundan ayrılıyor. Ailesini de, okulunu da çok seviyor ama başına gelenler için hiçbir şey yapamıyor. Zehra’ya yardım etmeye çalışan bir öğretmeni var fakat ona, evlendiğini söyleyemiyor. Çünkü ağabeyinin ölmesini istemiyor. Çıkmazda yani. Bu rol için çekimler Malatya’da yapılacağı zaman teklif gelmişti. Malatya’da olacağı için başta kabul etmemiştim. Fakat set İstanbul’a taşınınca kabul ettim. İleride iyi bir oyuncu olmak istiyorum.