AİHM, velayet davasında Türkiye’ye ceza kesti

11 Haziran 2012

 

Sabah / 11.06.2012

 

ABD’de bebek sahibi olan çift ayrılınca mahkeme kızın velayetini Türkiye’ye gelen anneye verdi. ABD’de yaşayan baba davayı AİHM’ye taşıdı. AİHM de “Çocuk, yaşadığı ülkenin vesayet hakkına tabidir” dedi ve Türkiye’yi 12 ,bin euro tazminat ödemeye mahkûm etti.

 

Avrupa İnsan hakları Mahkemesi (AİHM) ABD’de yaşayan İlker Ensar Uyanık’ın kızı Yasemin Nur’un velayetini, Türkiye’de yaşayan anneye veren İzmir Aile Mahkemesi’nin kararı nedeniyle Türkiye’yi 12 bin 500 euro tazminata mahkûm etti. AİHM,”Çocuk yaşadığı ülkenin vesayet hakkına tabidir. Çocuğun alıkonulması doğru değildir” dedi. İlker Ensar Uyanık 2000 yılında evlenerek eşiyle ABD’ye yerleşti. 9 Şubat 2006 tarihinde çiftin Yasemin Nur isminde bir kızı dünyaya geldi. Bir yıl sonra Türkiye’ye tatile gelen çift arasında anlaşmazlık çıktı ve Uyanık, eşi tarafından terk edildi. ABD’ye dönen İlker Ensar Uyanık, Durham Kontluğu Sivil Mahkemesi’ne başvuruda bulunarak kızının kendisine verilmesini talep etti. Adalet Bakanlığı ise 2008’de İzmir Cumhuriyet Savcılığı’ndan Lahey Sözleşmesi’ne göre çocuğun yerinin belirlenmesi ve gözden kaybedilmemesi için önleyici tedbirlerin alınmasını istedi.

‘ANNE SEVGİSİNE MUHTAÇ’

 

 Çift arasında boşanma davası açıldı ve İzmir Aile Mahkemesi Yasemin Nur hakkında ülke dışına çıkartılma yasağı koydu. İlker Ensar Uyanık da İzmir Aile Mahkemesi’ne çocuğun velayetinin paylaştırılması için Amerikan mahkemelerinin karar verdiğini, ayrıca karısının idari olarak ABD’ye dönme imkânı olduğunu bildiren bir dilekçe sundu. Cumhuriyet Savcısı da küçük kızın ABD’ye iade edilmesi gerektiğini, zira çocuğun Türkiye’de bulunmasının Lahey Sözlesmesi’ne aykırı olduğunu savundu. Ancak İzmir Aile Mahkemesi iade talebini, “Çocuk babadan ziyade anne sevgisine muhtaçtır. Yaşı ve menfaati bakımından kalacağı en iyi yer annesinin yanıdır” gerekçesiyle reddetti.

LAHEY SÖZLEŞMESİNE ATIF

Karar temyiz edilince Yargıtay da yerel mahkeme kararını onadı. 8 Mayıs 2008 tarihinde ise ABD’deki Durham Kontluğu, Kuzey Karolina Devlet Hukuk Mahkemesi, baba Uyanık’ın geçici velayet talebini karara bağlayarak, Yasemin Nur’un hem Amerikan hem Türk vatandaşı olduğuna dikkat çekti. Kararda, “Davalının, küçük çocuğunu Türkiye’de tutması ya da şikâyetçi baba ile çocuğunun duygusal bir bağ kurmasının engellenmesi onun menfaatine aykırıdır. Taraflar arasındaki mevcut uyuşmazlığın çözümü hususunda Durham Kontluğu Mahkemesi yetkilidir. Şikâyetçi ve davalının (anne), 9 Şubat 2006 doğumlu küçük çocuk Yasemin’in velayetini paylaşmaları gerekmektedir” denildi. Baba Uyanık da konuyu AİHM’ye taşıdı ve ulusal yargı organlarınca La Haye Sözleşmesi hükümlerine riayet edilmemesinden şikâyetçi oldu. AİHM de kararında, anne ve babanın özellikle çocukla düzenli ilişki kurmalarınının önemine ve İzmir Aile Mahkemesi’nin karar verirken Lahey Sözleşmesi hükümleri çerçevesinde incelemediğine işaret etti.

 

AİHM, “Türk mahkemesi, çocuğun annesinin yanında kalmasının çocuğun çıkarına olduğuna karar vermiş. Çocuk yaşadığı ülkenin vesayet hakkına tabidir. Bu yüzden çocuğun alıkoyulması yanlıştır. Çocuğun yaşı önemlidir ancak böyle bir davada yeterli değildir” dedi ve Türkiye’yi 12 bin 500 euro tazminat ödemeye mahkûm etti. ANKA